Τις τελευταίες ημέρες αναρτώνται δημοσιεύματα ότι έρχονται νέα πρόστιμα έως και 1.500 ευρώ σε όσους χρησιμοποιούν κώνους, καρέκλες, ζαρντινιέρες ή άλλα αντικείμενα για να δεσμεύσουν θέσεις στάθμευσης στον δρόμο. Το σχετικό πλαίσιο περιλαμβάνεται ήδη στον Ν. 5209/2025, όμως ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται δημιουργεί εύλογα την απορία: τι ακριβώς προβλέπει ο νόμος και τι από όλα όσα διαβάζουμε εφαρμόζεται στην περίπτωση ενός πολίτη που «κρατά» μια θέση με ένα εμπόδιο;
Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας δεν αναγνωρίζει σε ιδιώτες το δικαίωμα να δεσμεύουν αυθαίρετα τμήμα του δρόμου. Το άρθρο 52 απαγορεύει την προσωρινή ή διαρκή κατάληψη του οδοστρώματος με εγκαταστάσεις ή εμπόδια, όταν αυτά παρεμποδίζουν την κυκλοφορία, τη νόμιμη στάση ή στάθμευση και την ορατότητα.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η τοποθέτηση ενός κώνου, μιας καρέκλας, μιας ζαρντινιέρας ή οποιουδήποτε άλλου αντικειμένου δεν κάνει μια θέση στάθμευσης «δική μας». Διαφορετική είναι η περίπτωση μιας νόμιμα αδειοδοτημένης εισόδου γκαράζ, μπροστά από την οποία η στάθμευση απαγορεύεται όταν εμποδίζει την είσοδο ή την έξοδο οχήματος. Αυτό όμως δεν δίνει στον ιδιοκτήτη το δικαίωμα να τοποθετεί εμπόδια στο οδόστρωμα για να κρατά ελεύθερο τον χώρο. Ο δρόμος παραμένει κοινόχρηστος χώρος και δεν γίνεται ιδιωτικός επειδή βρίσκεται μπροστά από μια κατοικία ή επιχείρηση.
Η συγκεκριμένη παράβαση του άρθρου 52 δεν αντιστοιχεί αυτομάτως σε πρόστιμο 1.500 ευρώ. Όταν κάποιος καταλαμβάνει τμήμα του οδοστρώματος με κώνο, καρέκλα, ζαρντινιέρα ή άλλο εμπόδιο, η συγκεκριμένη παράβαση κατατάσσεται στην κατηγορία Ε3-Α και το πρόστιμο είναι 350 ευρώ. Το ποσό των 1.500 ευρώ αφορά διαφορετικές, βαρύτερες περιπτώσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πλημμελής ή ανύπαρκτη σήμανση σε εργασίες που εκτελούνται στον δρόμο, όπου ένα εμπόδιο ή ένα σημείο εργασιών μπορεί να δημιουργήσει πραγματικό κίνδυνο για τους διερχόμενους και ο νόμος προβλέπει πολύ αυστηρότερη κύρωση.
Ο Ν. 5209/2025 δεν ψηφίστηκε τώρα. Είναι ο νόμος με τον οποίο θεσπίστηκε ο νέος ΚΟΚ και οι σχετικές διατάξεις αποτελούν ήδη μέρος του ισχύοντος πλαισίου. Συνεπώς, όταν ένα δημοσίευμα παρουσιάζει τις συγκεκριμένες κυρώσεις ως κάτι που «έρχεται», ο αναγνώστης εύκολα μπορεί να καταλάβει ότι πρόκειται για νέα ρύθμιση που μόλις αποφασίστηκε.
Έτσι, όπως συμβαίνει και σε άλλες περιπτώσεις, η συζήτηση μεταφέρεται εύκολα στα πρόστιμα και στους εντυπωσιακούς τίτλους, ενώ το πραγματικό ζητούμενο παραμένει η εφαρμογή του νόμου στην πράξη. Ποιος διαπιστώνει την παράβαση, ποιος έχει αρμοδιότητα να επέμβει και με ποια διαδικασία απομακρύνεται ένα αντικείμενο που καταλαμβάνει παράνομα χώρο του οδοστρώματος είναι διαφορετικά ζητήματα από την ίδια τη νομοθετική πρόβλεψη.
Σε μια περίοδο κατά την οποία ο νέος ΚΟΚ παρουσιάζεται σχεδόν καθημερινά μέσα από τίτλους για «τσουχτερές» κυρώσεις, χρειάζεται λίγη περισσότερη ακρίβεια στο τι είναι ήδη νομοθετημένο και τι πραγματικά αλλάζει από εδώ και πέρα. Μέχρι σήμερα, πάντως, η συγκεκριμένη διάταξη ισχύει εδώ και καιρό. Υπάρχουν τοπικές παρεμβάσεις και έλεγχοι από αρμόδιες υπηρεσίες, όπως η Δημοτική Αστυνομία, όμως απέχουμε αρκετά από μια γενικευμένη εφαρμογή σε ολόκληρη τη χώρα, όπου οι ίδιοι κανόνες θα εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο σε κάθε περιοχή.
