Στο ανθρώπινο κόστος των τροχαίων και όχι απλώς στους αριθμούς εστίασε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εκπαιδευτών Οδήγησης, Νίκος Γρέντζελος, μιλώντας για την κατάσταση στους ελληνικούς δρόμους. Όπως τόνισε, πίσω από κάθε στατιστικό στοιχείο υπάρχουν ανθρώπινες ζωές, οικογένειες και κοινωνικές συνέπειες που δεν αποτυπώνονται σε ποσοστά.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις μικρές ηλικίες, όπου καταγράφεται αυξημένη εμπλοκή σε τροχαία ατυχήματα. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτός είναι και ο λόγος που οι ασφαλιστικές εταιρείες επιβάλλουν επασφάλιστρα σε νέους οδηγούς ηλικίας από 18 έως 23 ετών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις το μέτρο επεκτείνεται έως τα 25. Η απειρία σε συνδυασμό με την υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων τους δημιουργεί, όπως είπε, ένα επικίνδυνο μείγμα.
Καθοριστικό ρόλο στα τροχαία παίζει η απόσπαση προσοχής, η οποία ευθύνεται για περίπου το 60% των ατυχημάτων. Το κινητό τηλέφωνο έχει εξελιχθεί σε βασική μάστιγα της σύγχρονης οδήγησης, καθώς αποτελεί πλέον προέκταση του χεριού του οδηγού. Όπως επισημάνθηκε, πολλές φορές η πραγματική αιτία ενός ατυχήματος δεν καταγράφεται, αφού στις στατιστικές αποτυπώνεται η παραβίαση σήμανσης ή άλλος παράγοντας, χωρίς να φαίνεται ότι ο οδηγός χρησιμοποιούσε το κινητό τη στιγμή του συμβάντος. Παράλληλα, περίπου το ένα τέταρτο των θανατηφόρων τροχαίων αποδίδεται στο αλκοόλ, ενώ σημαντικό ποσοστό σχετίζεται με την υπερβολική ταχύτητα.
Στο ζήτημα της πρόληψης, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην οδική εκπαίδευση, η οποία, όπως σημειώθηκε, ξεκινά από το οικογενειακό περιβάλλον. Οι γονείς λειτουργούν ως πρότυπα για τα παιδιά, επηρεάζοντας καθοριστικά τη μελλοντική οδηγική τους συμπεριφορά. Η εκπαίδευση, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας, θα πρέπει να συνεχίζεται συστηματικά στο σχολείο, με μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής σε όλες τις βαθμίδες, προσαρμοσμένο στην ηλικία και την ωριμότητα των μαθητών.
Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ο ρόλος της αστυνόμευσης, η οποία χαρακτηρίστηκε ανεπαρκής. Περισσότερα από τα μισά θανατηφόρα τροχαία καταγράφονται εντός κατοικημένων περιοχών, γεγονός που αποδίδεται και στην έλλειψη συστηματικών ελέγχων. Όπως σημειώθηκε, η συμμόρφωση πολλών οδηγών σε βασικά μέτρα ασφαλείας, όπως η χρήση ζώνης και κράνους, ήρθε κυρίως μετά την αυστηροποίηση των προστίμων και όχι ως αποτέλεσμα συνειδητής αλλαγής συμπεριφοράς.
Στο ίδιο πλαίσιο, εκφράστηκε η άποψη ότι η εγκατάσταση καμερών και η αυτόματη αποστολή κλήσεων θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας, καθώς παραβάσεις όπως η παραβίαση ερυθρού σηματοδότη χαρακτηρίστηκαν εξαιρετικά επικίνδυνες. Η οδήγηση, άλλωστε, περιγράφηκε ως η πιο επικίνδυνη καθημερινή δραστηριότητα, που απαιτεί απόλυτη συγκέντρωση.
Αναφορά έγινε και στο καθεστώς των νέων οδηγών, με την επισήμανση ότι η οδήγηση από τα 17 με συνοδό δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα, αλλά εφαρμόζεται και σε άλλες χώρες. Ωστόσο, η διαφορά έγκειται στην αυστηρή αστυνόμευση και στις συνέπειες που υπάρχουν σε περίπτωση παράβασης, κάτι που, όπως ειπώθηκε, δεν εφαρμόζεται επαρκώς στη χώρα μας.
Σχετικά με τους οδηγούς μεγαλύτερης ηλικίας, επισημάνθηκε ότι το ισχύον σύστημα ανανέωσης διπλωμάτων βασίζεται κυρίως στην ηλικία και όχι πάντα στην πραγματική κατάσταση της υγείας. Τονίστηκε η ανάγκη άμεσης διασύνδεσης του συστήματος υγείας με το υπουργείο Μεταφορών, ώστε να υπάρχει έγκαιρη ενημέρωση σε περιπτώσεις σοβαρών προβλημάτων υγείας που καθιστούν την οδήγηση επικίνδυνη. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ότι η νομοθεσία προβλέπει τη δυνατότητα επιβολής περιορισμών στην άδεια οδήγησης, οι οποίοι όμως δεν εφαρμόζονται πάντα στην πράξη.
Τέλος, κριτική ασκήθηκε και στο σύστημα εξετάσεων για την απόκτηση διπλώματος, το οποίο χαρακτηρίστηκε παρωχημένο. Όπως σημειώθηκε, η έμφαση δίνεται σε τεχνικές δεξιότητες χαμηλού κινδύνου, ενώ απουσιάζει η ουσιαστική αξιολόγηση της οδηγικής συμπεριφοράς. Η ανάγκη εκσυγχρονισμού των εξετάσεων και η πρόταση για καταγραφή της διαδικασίας με κάμερα τέθηκαν ως απαραίτητα βήματα για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας.
