Η οδική ασφάλεια στην Ελλάδα δεν έπασχε ποτέ από έλλειψη ενημέρωσης. Αυτό που λείπει διαχρονικά είναι η συνέπεια και η διαρκής κυκλοφοριακή αγωγή, καθώς η ουσιαστική εκπαίδευση κοστίζει πολύ περισσότερο από την παραγωγή ενός ακόμη ενημερωτικού σποτ, αλλά είναι και η μόνη που μπορεί να αλλάξει νοοτροπίες. Παρ’ όλα αυτά, μέσα σε αυτή την πραγματικότητα παρουσιάστηκε η νέα πρωτοβουλία της ΟΔ.Υ.Σ.Ε.Α.Σ. (Οδική Υπηρεσία Συστημάτων Εποπτείας και Ασφάλειας), η οποία αξιοποιεί την τεχνολογία, επιχειρώντας να μεταφέρει βασικές οδηγίες οδικής ασφάλειας σε Έλληνες οδηγούς και ξένους επισκέπτες που κινούνται στο ελληνικό οδικό δίκτυο.
Η δράση στηρίζεται σε μια ψηφιακή εφαρμογή, διαθέσιμη σε επτά γλώσσες, μέσω της οποίας οι χρήστες ενημερώνονται για βασικούς κανόνες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, αλλά και για θέματα ασφαλούς οδήγησης. Η πρόσβαση γίνεται μέσω QR Code, το οποίο θα διατίθεται από επιχειρήσεις ενοικίασης αυτοκινήτων και δικύκλων, με στόχο οι επισκέπτες να αποκτούν μια πρώτη εικόνα των κανόνων που ισχύουν πριν ξεκινήσουν τις μετακινήσεις τους.
Ως εργαλείο ενημέρωσης, η πρωτοβουλία κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Η Ελλάδα υποδέχεται κάθε χρόνο εκατομμύρια τουρίστες, πολλοί από τους οποίους επιλέγουν να μετακινηθούν με ενοικιαζόμενο όχημα. Η άμεση πρόσβαση σε βασικές πληροφορίες μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη, ιδιαίτερα για όσους δεν γνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες του ελληνικού οδικού δικτύου.
Εκεί όμως που τελειώνει η ενημέρωση, αρχίζει η πραγματικότητα. Οι περισσότεροι οδηγοί στη χώρα δεν αγνοούν ότι η ζώνη ασφαλείας σώζει ζωές. Δεν χρειάζονται μια εφαρμογή για να μάθουν ότι το κινητό τηλέφωνο αποσπά την προσοχή ή ότι η υπερβολική ταχύτητα αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο ενός δυστυχήματος. Τα γνωρίζουν ήδη. Παρ’ όλα αυτά, οι ίδιες παραβάσεις εξακολουθούν να καταγράφονται καθημερινά.
Για έναν ξένο τουρίστα που οδηγεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα, η εφαρμογή μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη. Οι κανόνες κυκλοφορίας διαφέρουν από χώρα σε χώρα και η σωστή ενημέρωση είναι πάντα σύμμαχος της ασφάλειας. Η μεγαλύτερη δυσκολία, ωστόσο, δεν βρίσκεται στις πινακίδες ή στον ΚΟΚ. Βρίσκεται στην άτυπη «ελληνική οδηγική αργκό» που δεν διδάσκεται πουθενά: το διπλοπαρκάρισμα που αντιμετωπίζεται ως φυσιολογικό, η προτεραιότητα που πολλές φορές κερδίζεται αντί να παραχωρείται, το φλας που… ξεχνιέται και η λογική του «θα περάσω εγώ πρώτος». Είναι μια πραγματικότητα που κανένα QR Code δεν μπορεί να εξηγήσει.
Η Πολιτεία έχει ήδη προχωρήσει στην αυστηροποίηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, έχει ανακοινώσει την επέκταση των ηλεκτρονικών ελέγχων και επενδύει σε νέα τεχνολογικά εργαλεία. Η πρωτοβουλία της ΟΔ.Υ.Σ.Ε.Α.Σ. προστίθεται σε αυτή την προσπάθεια. Το αποτέλεσμα, όμως, δεν θα κριθεί από τον αριθμό των QR Codes που θα σαρωθούν ούτε από τις προβολές ενός ενημερωτικού βίντεο. Θα κριθεί από το αν, σε έναν χρόνο από σήμερα, οι στατιστικές των τροχαίων θα είναι καλύτερες από τις σημερινές.
Η οδική ασφάλεια δεν είναι υπόθεση μιας εφαρμογής, ενός σποτ ή μιας καλοσχεδιασμένης παρουσίασης. Είναι συνδυασμός εκπαίδευσης, ασφαλών υποδομών, ουσιαστικών ελέγχων και σταθερής εφαρμογής του νόμου. Αν λείπει ένας από αυτούς τους κρίκους, η αλυσίδα σπάει.
Η πρωτοβουλία αξίζει να αξιολογηθεί στην πράξη. Αν συμβάλει ώστε έστω και ένας οδηγός να αποφύγει ένα λάθος που θα μπορούσε να στοιχίσει μια ανθρώπινη ζωή, θα έχει πετύχει τον σκοπό της. Αν όμως περιοριστεί σε μια ακόμη παρουσίαση και σε μερικά αισιόδοξα στατιστικά, τότε η Ελλάδα θα συνεχίσει να συζητά για την οδική ασφάλεια μόνο μετά από κάθε νέο τραγικό τροχαίο. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα που δεν λύνεται με κανένα QR Code.
