Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποδηλάτου, στις 3 Ιουνίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τη μελέτη “Cycling Counts”, παρουσιάζοντας για πρώτη φορά μια ενιαία καταγραφή των ποδηλατικών υποδομών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πρόκειται για την πρώτη συγκρίσιμη ευρωπαϊκή αποτύπωση του ποδηλατικού δικτύου, η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τον σχεδιασμό πολιτικών που αφορούν τη βιώσιμη κινητικότητα, την οδική ασφάλεια και την ανάπτυξη του ποδηλάτου ως καθημερινού μέσου μετακίνησης.
Μέχρι σήμερα, κάθε κράτος-μέλος κατέγραφε τις ποδηλατικές του υποδομές με διαφορετικό τρόπο, γεγονός που καθιστούσε δύσκολη τη σύγκριση των στοιχείων. Με τη νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία δημιουργείται για πρώτη φορά μια κοινή μεθοδολογία, η οποία θα επιτρέπει την παρακολούθηση της προόδου των χωρών και την αξιολόγηση των επενδύσεων στις ποδηλατικές υποδομές.
Η έρευνα δεν περιορίζεται μόνο στο μήκος των ποδηλατοδρόμων. Εξετάζει συνολικά τέσσερις βασικούς άξονες: το δίκτυο ποδηλατικών υποδομών, τη χρήση του ποδηλάτου, την ασφάλεια των ποδηλατών και τις υπηρεσίες που σχετίζονται με το ποδήλατο, όπως τα συστήματα κοινόχρηστων ποδηλάτων, οι χώροι στάθμευσης και οι υπηρεσίες αστικής διανομής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η μελέτη περιλαμβάνει ξεχωριστή αναφορά και για την Ελλάδα, όπως και για όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για πρώτη φορά, η χώρα μας αποκτά ένα κοινό ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς, που επιτρέπει την αξιολόγηση των ποδηλατικών υποδομών της σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Για εκατομμύρια Ευρωπαίους που χρησιμοποιούν καθημερινά το ποδήλατο, αυτή η πρωτοβουλία είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια βάση δεδομένων. Είναι το πρώτο βήμα για τη δημιουργία ενός πραγματικά συνδεδεμένου και ασφαλούς ποδηλατικού δικτύου, όπου οι υποδομές δεν θα σχεδιάζονται αποσπασματικά αλλά θα εξελίσσονται με βάση πραγματικά δεδομένα και συγκεκριμένους στόχους.
Για την Ελλάδα, όμως, η νέα ευρωπαϊκή καταγραφή αποτελεί και έναν καθρέφτη της πραγματικότητας. Παρά τις κατά καιρούς εξαγγελίες και τις επιμέρους παρεμβάσεις που έχουν γίνει σε ορισμένες πόλεις, η χώρα εξακολουθεί να στερείται ενός συνεκτικού, ασφαλούς και διασυνδεδεμένου ποδηλατικού δικτύου. Σε πολλές περιπτώσεις οι ποδηλατόδρομοι παραμένουν ασυνεχείς, χωρίς ουσιαστική διασύνδεση μεταξύ τους ή με το υπόλοιπο οδικό δίκτυο, περιορίζοντας σημαντικά τη δυνατότητα του ποδηλάτου να αποτελέσει ένα πραγματικά καθημερινό μέσο μετακίνησης.
Άλλωστε, το όνειρο κάθε ποδηλάτη δεν είναι απλώς να βλέπει έναν νέο ποδηλατόδρομο να κατασκευάζεται. Είναι να μπορεί να μετακινείται με ασφάλεια και συνέχεια, από το σπίτι του μέχρι τον προορισμό του, χωρίς να αναγκάζεται να επιστρέφει στον δρόμο των αυτοκινήτων επειδή η υποδομή σταματά ξαφνικά. Ίσως αυτή η πρώτη πανευρωπαϊκή καταγραφή να αποτελέσει την αφετηρία ώστε το ποδήλατο να πάψει να αντιμετωπίζεται ως μια περιστασιακή επιλογή και να αποκτήσει τη θέση που του αξίζει στον σχεδιασμό των σύγχρονων πόλεων.
