Μπορεί μια πόλη να γίνει ασφαλέστερη επειδή οι ίδιοι οι πολίτες της συμμετέχουν στον σχεδιασμό των παρεμβάσεων; Στα Τρίκαλα πιστεύουν πως ναι και γι’ αυτό καλούν τους κατοίκους να συμμετάσχουν σε μια πρωτοβουλία που δεν περιορίζεται σε μια απλή δημόσια διαβούλευση, αλλά αποτελεί μέρος ενός ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος για την οδική ασφάλεια και τη βιώσιμη αστική κινητικότητα.
Η e-Trikala Α.Ε., η αναπτυξιακή εταιρεία του Δήμου Τρικκαίων, απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα στους πολίτες να συμμετάσχουν ενεργά στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα CAMBER, καταθέτοντας τις εμπειρίες, τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις τους για την καθημερινή μετακίνηση και την ασφάλεια στους δρόμους. Η συμμετοχή γίνεται μέσω ενός σύντομου ερωτηματολογίου, οι απαντήσεις του οποίου θα αξιοποιηθούν στο πλαίσιο της ερευνητικής διαδικασίας του έργου.
Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που ξεπερνά τα όρια μιας απλής ηλεκτρονικής διαβούλευσης. Οι απόψεις των πολιτών δεν συλλέγονται μόνο για να καταγραφούν, αλλά αποτελούν μέρος ενός ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου που αναζητά νέες προσεγγίσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας, της συντήρησης του οδικού δικτύου και της βιώσιμης αστικής κινητικότητας.
Η επιλογή των Τρικάλων μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί. Εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες η πόλη έχει συνδέσει το όνομά της με την καινοτομία στην ελληνική αυτοδιοίκηση, συμμετέχοντας σε ευρωπαϊκά προγράμματα και εφαρμόζοντας λύσεις που αφορούν τις «έξυπνες πόλεις», τις ψηφιακές υπηρεσίες και τη βιώσιμη κινητικότητα. Από τις πρώτες ηλεκτρονικές υπηρεσίες προς τους δημότες μέχρι τη δοκιμαστική λειτουργία αυτόνομου λεωφορείου και τη συμμετοχή σε διεθνή ερευνητικά έργα, τα Τρίκαλα αποτελούν διαχρονικά έναν από τους πιο δραστήριους ελληνικούς δήμους στον συγκεκριμένο τομέα.
Η συμμετοχή των πολιτών μέσω ψηφιακών διαβουλεύσεων δεν αποτελεί νέα πρακτική για την ελληνική αυτοδιοίκηση. Δήμοι, όπως ο Βόλος, έχουν αξιοποιήσει στο παρελθόν την πλατφόρμα Novoville για τη συλλογή απόψεων των πολιτών στο πλαίσιο του σχεδιασμού αναπτυξιακών δράσεων. Η πρωτοβουλία των Τρικάλων, ωστόσο, διαφοροποιείται, καθώς δεν περιορίζεται σε μια μεμονωμένη διαβούλευση, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα, στο οποίο η συμμετοχή των πολιτών αποτελεί βασικό στοιχείο της διαδικασίας σχεδιασμού για την οδική ασφάλεια και τη βιώσιμη αστική κινητικότητα.
Η διαφορά μπορεί να φαίνεται μικρή, στην πράξη όμως είναι ουσιαστική. Δεν πρόκειται μόνο για μια διαδικασία συλλογής απόψεων, αλλά για μια προσπάθεια να αξιοποιηθεί η καθημερινή εμπειρία των ίδιων των πολιτών, ώστε οι μελλοντικές παρεμβάσεις να βασίζονται όχι μόνο σε τεχνικές μελέτες, αλλά στις πραγματικές ανάγκες όσων χρησιμοποιούν καθημερινά το οδικό δίκτυο.
Ζούμε σε πόλεις με ολοένα και μεγαλύτερες απαιτήσεις, όπου προβλήματα που δεν αντιμετωπίζονται έγκαιρα συχνά διογκώνονται και γίνονται πολύ πιο δύσκολα στη διαχείρισή τους. Ως πολίτες καλούμαστε καθημερινά να αντιμετωπίσουμε προκλήσεις, από την αυξανόμενη κυκλοφορία μέχρι τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας και τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των μετακινήσεων. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ενεργός συμμετοχή των πολιτών αποκτά μεγαλύτερη σημασία από ποτέ. Ίσως, τελικά, το σημαντικότερο στοιχείο αυτής της πρωτοβουλίας να μην είναι το ίδιο το ερωτηματολόγιο, αλλά το γεγονός ότι οι κάτοικοι των Τρικάλων έχουν ακόμη μία ευκαιρία να αποδείξουν την αγάπη τους για την πόλη τους και να αναδείξουν την αξία της αστικής συνύπαρξης, όχι ως αναγκαιότητα, αλλά ως συνειδητή επιλογή. Αν το πετύχουν, θα αποτελέσουν για ακόμη μία φορά ένα παράδειγμα προς μίμηση για τους πολίτες ολόκληρης της χώρας.
