Η συζήτηση για την κινητικότητα του μέλλοντος περιστρέφεται συνήθως γύρω από τα αυτοκίνητα. Αυτόνομη οδήγηση, τεχνητή νοημοσύνη, συνδεδεμένα οχήματα και προηγμένα συστήματα υποβοήθησης μονοπωλούν το ενδιαφέρον. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι η τεχνολογία αυτή δεν εξαρτάται μόνο από τα οχήματα αλλά και από τους ίδιους τους δρόμους.
Αυτό ακριβώς έρχεται να αναδείξει η πρώτη πιστοποιημένη Smart Road της Ιταλίας, η οποία βρίσκεται στη Νάπολη και αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς για τις οδικές υποδομές νέας γενιάς.
Για να χαρακτηριστεί ένας δρόμος ως Smart Road δεν αρκεί η εγκατάσταση καμερών ή η ύπαρξη ηλεκτρονικών πινακίδων. Το ιταλικό μοντέλο βασίζεται σε τρεις βασικές προϋποθέσεις.
Η πρώτη αφορά την έξυπνη παρακολούθηση της κυκλοφορίας. Αισθητήρες και συστήματα συλλογής δεδομένων καταγράφουν συνεχώς την κίνηση των οχημάτων, επιτρέποντας στα κέντρα ελέγχου να διαχειρίζονται την κυκλοφορία προληπτικά και όχι μόνο όταν προκύψει κάποιο πρόβλημα. Στόχος είναι η έγκαιρη παρέμβαση πριν δημιουργηθούν σοβαρές καθυστερήσεις ή επικίνδυνες καταστάσεις.
Η δεύτερη προϋπόθεση αφορά την παρακολούθηση των καιρικών συνθηκών και των περιβαλλοντικών κινδύνων σε πραγματικό χρόνο. Μετεωρολογικοί σταθμοί και ειδικοί αισθητήρες καταγράφουν συνεχώς δεδομένα για βροχοπτώσεις, κατάσταση οδοστρώματος, επίπεδα υδάτων και άλλους παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την ασφάλεια των μετακινήσεων. Έτσι, το σύστημα μπορεί να εντοπίζει έγκαιρα κινδύνους όπως πλημμύρες ή άλλες έκτακτες καταστάσεις.
Η τρίτη και σημαντικότερη ίσως προϋπόθεση είναι η επικοινωνία μεταξύ δρόμου και οχήματος. Μέσω τεχνολογιών Vehicle-to-Infrastructure (V2I), τα συνδεδεμένα οχήματα λαμβάνουν απευθείας πληροφορίες για ατυχήματα, έργα, εμπόδια, δυσμενείς καιρικές συνθήκες ή ακόμη και τη συνιστώμενη ταχύτητα κίνησης. Παράλληλα, τα ίδια τα οχήματα μεταδίδουν δεδομένα προς την υποδομή, δημιουργώντας μια διαρκή αμφίδρομη επικοινωνία.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η μεγάλη διαφορά μιας Smart Road από έναν συμβατικό δρόμο. Δεν περιορίζεται στο να “βλέπει” τι συμβαίνει. Μπορεί να επικοινωνεί με τα οχήματα και να συμβάλλει ενεργά στη διαχείριση της κυκλοφορίας.
Στη Νάπολη, το σύστημα υποστηρίζεται από περισσότερες από 200 έξυπνες κάμερες, δεκάδες κεραίες επικοινωνίας, πύλες ανίχνευσης κυκλοφορίας και μετεωρολογικούς σταθμούς που λειτουργούν ως ένα ενιαίο ψηφιακό δίκτυο.
Οι δυνατότητες αυτές έχουν ήδη επιτρέψει πιλοτικές δοκιμές αυτόνομης οδήγησης, όπου όχημα προσαρμόστηκε σε πραγματικό χρόνο στις πληροφορίες που έλαβε απευθείας από την οδική υποδομή.
Η περίπτωση της Νάπολης αναδεικνύει κάτι που συχνά ξεχνάμε όταν συζητούμε για το μέλλον της αυτοκίνησης. Η αυτόνομη οδήγηση δεν απαιτεί μόνο “έξυπνα” αυτοκίνητα. Απαιτεί και “έξυπνους” δρόμους. Και όσο εξελίσσονται τα οχήματα, τόσο πιο κρίσιμο θα γίνεται το ερώτημα αν οι υποδομές μπορούν να ακολουθήσουν τον ίδιο ρυθμό.
