Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το ευρωπαϊκό επιχειρησιακό σχέδιο της ROADPOL για το 2026, με τα πρώτα αποτελέσματα των ελέγχων να επιβεβαιώνουν ότι οι βασικές αιτίες πρόκλησης τροχαίων ατυχημάτων παραμένουν σταθερές: υπερβολική ταχύτητα, μη χρήση ζώνης ασφαλείας, οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και απόσπαση προσοχής.
Οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν από τις αρχές του έτους σε δεκάδες χώρες ανέδειξαν ότι, παρά τη συστηματική αστυνόμευση, οι παραβάσεις εξακολουθούν να καταγράφονται σε υψηλά επίπεδα. Στην πρώτη μεγάλη επιχείρηση του Φεβρουαρίου (9–15/2), που αφορούσε φορτηγά και λεωφορεία, εντοπίστηκαν εκτεταμένες παραβάσεις σχετικές με χρόνους οδήγησης, ελλείψεις στον τεχνικό έλεγχο και ζητήματα φόρτωσης, με την εικόνα να παραμένει παρόμοια σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Αντίστοιχα, στην εκστρατεία για τη ζώνη ασφαλείας (9–15/3), οι αρχές κατέγραψαν σημαντικό αριθμό παραβάσεων, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη χρήση ζώνης από επιβάτες στα πίσω καθίσματα και τη μη ορθή μεταφορά παιδιών. Το εύρημα αυτό, σύμφωνα με αξιωματούχους οδικής ασφάλειας, δείχνει ότι παρά την ενημέρωση των τελευταίων ετών, η συμμόρφωση δεν είναι καθολική.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στους ελέγχους ταχύτητας (13–19/4), που κορυφώθηκαν με 24ωρη πανευρωπαϊκή επιχείρηση. Τα πρώτα συγκεντρωτικά στοιχεία δείχνουν εκτεταμένες υπερβάσεις ορίων, κυρίως σε αστικά κέντρα και επαρχιακούς δρόμους, επιβεβαιώνοντας ότι η ταχύτητα εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα θανατηφόρων τροχαίων.
Η εικόνα που προκύπτει σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν διαφέρει ουσιαστικά από την κατάσταση στην Ελλάδα, όπου οι ίδιες παραβατικές συμπεριφορές εντοπίζονται συστηματικά στους ελέγχους της τροχαίας. Η υπέρβαση ταχύτητας, η χρήση κινητού τηλεφώνου και η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ παραμένουν σταθερά στις πρώτες θέσεις των παραβάσεων, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για συνεχή επιτήρηση.
Το επόμενο διάστημα οι έλεγχοι αναμένεται να ενταθούν περαιτέρω. Από την 1η έως τις 7 Ιουνίου στο επίκεντρο θα βρεθούν οι δικυκλιστές και οι ευάλωτοι χρήστες, ενώ από τις 15 έως τις 21 Ιουνίου θα πραγματοποιηθεί νέα πανευρωπαϊκή δράση για το αλκοόλ και τις ουσίες, με εκτεταμένους ελέγχους σε όλο το οδικό δίκτυο. Αντίστοιχες επιχειρήσεις θα ακολουθήσουν το καλοκαίρι και το φθινόπωρο, με έμφαση στην ταχύτητα, την απόσπαση προσοχής και τη γενική οδική ασφάλεια.
Η στρατηγική της ROADPOL βασίζεται πλέον σε στοχευμένη αστυνόμευση βάσει δεδομένων, με τις αρχές να επικεντρώνονται σε συμπεριφορές που συνδέονται άμεσα με σοβαρά τροχαία. Παράλληλα, επιχειρείται η ενίσχυση της πρόληψης μέσω της συστηματικής παρουσίας των ελέγχων και της αποτρεπτικής λειτουργίας τους.
Τα μέχρι τώρα στοιχεία καταδεικνύουν ότι, παρά τις παρεμβάσεις, η αλλαγή οδηγικής συμπεριφοράς παραμένει ζητούμενο. Οι ευρωπαϊκές αρχές επισημαίνουν ότι η μείωση των τροχαίων δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με ελέγχους, αλλά απαιτεί συνεχή εκπαίδευση, συμμόρφωση και αλλαγή νοοτροπίας από τους ίδιους τους οδηγούς.
Σε αυτό το πλαίσιο, το 2026 εξελίσσεται σε χρονιά εντατικής επιτήρησης και αυξημένων ελέγχων, με σαφή στόχο τη μείωση των θυμάτων στους δρόμους και την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
