Σε αλλαγή του τρόπου εντοπισμού και επιβολής κυρώσεων για τα ανασφάλιστα οχήματα προχωρά το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με στόχο να ενεργοποιηθεί επιτέλους ένας μηχανισμός που εδώ και χρόνια παραμένει ουσιαστικά ανεφάρμοστος. Η νέα ρύθμιση προβλέπει την απευθείας βεβαίωση των προστίμων από τις φορολογικές αρχές, με σχετική ενημέρωση των οδηγών μέσω μηνύματος από την ΑΑΔΕ, χωρίς να μεσολαβεί η αστυνομία για την επίδοση των κυρώσεων.
Η αλλαγή αυτή έρχεται να αντιμετωπίσει χρόνιες δυσλειτουργίες του ισχύοντος πλαισίου. Παρότι από το 2013 προβλέπεται η διασταύρωση στοιχείων μεταξύ των βάσεων δεδομένων των αρμόδιων υπουργείων και του Κέντρου Πληροφοριών του Επικουρικού Κεφαλαίου, ο εντοπισμός των ανασφάλιστων οχημάτων δεν λειτούργησε ποτέ αποτελεσματικά. Η διαδικασία απαιτούσε την αποστολή αρχείων στην αστυνομία και την κατ’ οίκον επίδοση των προστίμων, κάτι που στην πράξη δεν εφαρμόστηκε, αφήνοντας τον νόμο κενό περιεχομένου.
Παράλληλα, στις μέχρι σήμερα διασταυρώσεις προέκυπταν σημαντικά λάθη, όπως οχήματα σε ακινησία, κλεμμένα, ανακυκλωμένα ή ανήκοντα σε αποβιώσαντες ιδιοκτήτες, γεγονός που μπλόκαρε την εφαρμογή των κυρώσεων και δημιουργούσε αμφισβητήσεις. Για τον λόγο αυτό, το νέο σχέδιο βασίζεται σε πιο εκτεταμένη και ακριβή διασύνδεση των διαθέσιμων βάσεων δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των αρχείων της ΑΑΔΕ, του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, του υπουργείου Εσωτερικών και της Εναλλακτικής Διαχείρισης Οχημάτων Ελλάδος, σε συνδυασμό με το μητρώο ασφαλισμένων οχημάτων του Επικουρικού Κεφαλαίου.
Όσοι εντοπίζονται να κυκλοφορούν με ανασφάλιστο όχημα θα επιβαρύνονται με πρόστιμο 500 ευρώ, ενώ προβλέπονται και διοικητικές αλλά και ποινικές κυρώσεις, όπως η αφαίρεση διπλώματος για έξι μήνες, καθώς και η αφαίρεση πινακίδων και άδειας κυκλοφορίας. Η βεβαίωση των κυρώσεων θα γίνεται απευθείας μέσω των φορολογικών αρχών, με στόχο την ταχύτερη και πιο αξιόπιστη εφαρμογή του μέτρου.
Το πρόβλημα των ανασφάλιστων οχημάτων παραμένει ιδιαίτερα εκτεταμένο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ασφαλιστικής αγοράς, τα ασφαλισμένα οχήματα στη χώρα ανέρχονται σε περίπου 6,5 εκατομμύρια. Ωστόσο, από τους ελέγχους της Τροχαίας, που φτάνουν περίπου τους 10.000 ετησίως, προκύπτει ότι περίπου το 8% των οχημάτων δεν διαθέτει κάλυψη αστικής ευθύνης. Με βάση αυτά τα δεδομένα, ο αριθμός των ανασφάλιστων εκτιμάται γύρω στις 500.000, αριθμός μειωμένος σε σχέση με παλαιότερες εκτιμήσεις, αλλά σε κάθε περίπτωση ιδιαίτερα υψηλός.
Τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες του φαινομένου αποτυπώνουν και τα στοιχεία του Επικουρικού Κεφαλαίου, το οποίο καλύπτει τις αποζημιώσεις θυμάτων τροχαίων που προκαλούνται από ανασφάλιστα οχήματα. Την τελευταία πενταετία, το Επικουρικό αναγκάστηκε να αποζημιώσει 7.832 περιπτώσεις, με το συνολικό ποσό να ανέρχεται στα 88,7 εκατομμύρια ευρώ. Πρόκειται μάλιστα μόνο για τις μεγάλες ζημιές, καθώς πολλές μικρότερες υποθέσεις δεν φτάνουν ποτέ σε διεκδίκηση, λόγω της χρονοβόρας και πολύπλοκης διαδικασίας.
Η ενεργοποίηση ενός αυτοματοποιημένου και αξιόπιστου μηχανισμού ελέγχου θεωρείται κρίσιμη, καθώς τα ανασφάλιστα οχήματα δεν αποτελούν μόνο οικονομικό βάρος, αλλά και σοβαρό κίνδυνο για την οδική ασφάλεια. Το αν η νέα ρύθμιση θα καταφέρει να περιορίσει ουσιαστικά το φαινόμενο, θα φανεί στην πράξη, μέσα από την ακρίβεια των διασταυρώσεων και τη συνέπεια στην επιβολή των κυρώσεων.
