Έντεκα νεκροί και δεκάδες τραυματίες. Ογδόντα έξι οχήματα σε δύο διαδοχικές καραμπόλες. Ο αυτοκινητόδρομος Trakia στη Βουλγαρία μετατράπηκε το πρωί της 10ης Νοεμβρίου σε τόπο μιας από τις σοβαρότερες οδικές τραγωδίες των τελευταίων ετών στη χώρα. Ένα δυστύχημα που δεν αφορά μόνο τη Βουλγαρία. Γιατί τα ερωτήματα που γεννά για την ασφάλεια των αυτοκινητοδρόμων, τη συντήρηση των υποδομών και την πρόληψη των τροχαίων δεν σταματούν στα σύνορα.

Οι συγκρούσεις σημειώθηκαν κοντά στον κόμβο Zimnitsa, στην περιοχή Yambol. Στο ρεύμα προς Μπουργκάς ενεπλάκησαν 63 οχήματα, ενώ άλλα 23 συγκρούστηκαν στο αντίθετο ρεύμα, προς Σόφια. Σύμφωνα με την αναλυτική ενημέρωση του κρατικού πρακτορείου BTA, έντεκα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 51 μεταφέρθηκαν σε νοσοκομεία. Δεκατρείς από τους τραυματίες βρίσκονταν σε σοβαρή κατάσταση.
Οι πρώτες εκτιμήσεις των αρχών έστρεψαν την προσοχή στην πυκνή ομίχλη, στο βρεγμένο οδόστρωμα και στις ταχύτητες των οχημάτων. Η ορατότητα φέρεται να περιορίστηκε αρχικά στα 70 με 80 μέτρα, ενώ μέσα σε λίγα λεπτά υποχώρησε ακόμη και στα δέκα. Οι συνθήκες ήταν εξαιρετικά δύσκολες, όμως η ομίχλη δεν μπορεί να αποτελέσει από μόνη της την τελική εξήγηση για μια σύγκρουση τέτοιας έκτασης. Τα αίτια διερευνώνται και η ευθύνη δεν μπορεί να αποδοθεί πριν ολοκληρωθεί η έρευνα.
Ο αυτοκινητόδρομος Trakia έχει βρεθεί και στο παρελθόν αντιμέτωπος με μεγάλες καραμπόλες. Το 2017, σε περιστατικά που συνδέθηκαν με πυκνή ομίχλη και καπνό από χωματερή κοντά στο Ihtiman, ενεπλάκησαν 40 οχήματα και τραυματίστηκαν 24 άνθρωποι. Τον Δεκέμβριο του 2018, πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν σε νέα καραμπόλα κοντά στο Pazardzhik. Η επανάληψη τόσο σοβαρών περιστατικών στον ίδιο αυτοκινητόδρομο δεν αποδεικνύει ότι οι σημερινές συγκρούσεις θα μπορούσαν οπωσδήποτε να είχαν αποφευχθεί. Δεν επιτρέπει, όμως, και την αντιμετώπισή τους ως ένα απρόβλεπτο γεγονός χωρίς προηγούμενες προειδοποιήσεις.
Οι βουλγαρικές αρχές εξετάζουν πλέον και την κατάσταση του οδοστρώματος, γιατί ελήφθησαν δείγματα ασφάλτου και διαπιστώθηκαν διαφορές στο χρώμα και ενδείξεις παραμόρφωσης. Η αρμόδια οδική αρχή υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο τμήμα είχε ασφαλτοστρωθεί δύο χρόνια νωρίτερα και στα αρχεία εμφανιζόταν σε καλή κατάσταση. Το αν η καταγραφή αυτή ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα θα κριθεί από τις εργαστηριακές εξετάσεις.
Η Εθνική Ανακριτική Υπηρεσία έχει αναλάβει τη διερεύνηση των δύο καραμπολών. Περισσότεροι από 50 μάρτυρες έχουν εξεταστεί, έχουν πραγματοποιηθεί έξι αυτοψίες με τη χρήση drone και 20 οχήματα έχουν δεσμευθεί για πραγματογνωμοσύνη. Στο μικροσκόπιο βρίσκονται επίσης η πρόσφυση του οδοστρώματος και η κατάσταση των διαγραμμίσεων.
Ο υπουργός Εσωτερικών της Βουλγαρίας απέδωσε ευθύνες σε προηγούμενες κυβερνήσεις, μιλώντας για προβληματικές οδικές υποδομές, ανεπαρκείς ελέγχους και κακοδιαχείριση δημόσιου χρήματος. Η αντιπολίτευση ζήτησε παραιτήσεις, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να μεταθέσει τις ευθύνες στο παρελθόν. Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις είναι γνώριμες μετά από μεγάλες τραγωδίες. Εκείνο που έχει σημασία είναι αν θα συνοδευτούν από πραγματικό έλεγχο των υποδομών και συγκεκριμένες αποφάσεις.
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε τη δημιουργία ενιαίου εθνικού κέντρου ενημέρωσης, που αναμένεται να λειτουργήσει το 2027, καθώς και την εγκατάσταση ηλεκτρονικών πινακίδων στους αυτοκινητοδρόμους. Είναι παρεμβάσεις που ενδέχεται να βελτιώσουν την ενημέρωση και τη διαχείριση της κυκλοφορίας. Δεν υποκαθιστούν, όμως, τη συντήρηση του δρόμου, τους ουσιαστικούς ελέγχους και την έγκαιρη προειδοποίηση όταν οι συνθήκες καθιστούν επικίνδυνη τη διέλευση.
Στην Ελλάδα, η συζήτηση για την οδική ασφάλεια συχνά εξαντλείται σε ανακοινώσεις, εκστρατείες και εξαγγελίες, ενώ η καθημερινότητα στους δρόμους εξακολουθεί να δοκιμάζει τις αντοχές οδηγών και υποδομών. Η τραγωδία στη Βουλγαρία δεν αποτελεί απόδειξη ότι οι δύο χώρες έχουν τις ίδιες αδυναμίες ούτε επιτρέπει εύκολες συγκρίσεις. Είναι, όμως, μια αφορμή να εξεταστεί με την ίδια αυστηρότητα τι συμβαίνει και στους ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους. Πόσο συστηματικά ελέγχονται, πόσο γρήγορα εντοπίζονται επικίνδυνα σημεία και τι προβλέπεται όταν η ορατότητα περιορίζεται δραματικά από την ομίχλη;
Πίσω από τους αριθμούς υπάρχουν έντεκα άνθρωποι που δεν επέστρεψαν στα σπίτια τους και οικογένειες που βιώνουν μια ανεπανόρθωτη απώλεια. Ο σεβασμός στη μνήμη τους δεν βρίσκεται στις δηλώσεις των επόμενων ημερών, αλλά στην πλήρη διερεύνηση της τραγωδίας, στην απόδοση ευθυνών όπου αυτές προκύψουν και στις αλλαγές που θα προστατεύσουν ανθρώπινες ζωές. Αυτό είναι το πραγματικό ερώτημα που αφήνει πίσω της η καραμπόλα στον Trakia και αφορά κάθε χώρα που εξακολουθεί να μετρά νεκρούς στην άσφαλτο.


