Τα τριήμερα αποτελούν για πολλές οικογένειες μια ευκαιρία να ξεφύγουν από τη ρουτίνα και να περάσουν χρόνο μαζί. Για τους γονείς όμως, ιδιαίτερα για όσους έχουν μικρά παιδιά, αυτό το «διάλειμμα» από την καθημερινότητα μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε έναν μικρό μαραθώνιο δραστηριοτήτων. Το σίγουρο είναι ότι η πρόθεση είναι πάντα καλή, θέλουμε να χαρίσουμε στο παιδί μας εμπειρίες, να ζήσουμε μαζί του στιγμές ξεγνοιασιάς και περιπέτειας, να του προσφέρουμε το κάτι παραπάνω. Όμως κάπου ανάμεσα στις πολλές επιλογές, στις μετακινήσεις, στις βόλτες και στην προσπάθεια να «χωρέσουν όλα», χάνεται το μέτρο. Δυστυχώς, όλοι έχουμε πέσει σε αυτή την παγίδα κάποια στιγμή, δηλαδή να εργαλειοποιήσουμε τις μικρές αποδράσεις για να απενοχοποιήσουμε τον εαυτό μας για εκείνες τις καθημερινές, πιεστικές μέρες που ήμασταν μακριά από τα παιδιά μας.
Χρειάζεται προσπάθεια για να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στη δράση και τη χαλάρωση, είναι όμως βασική προϋπόθεση για ένα ευχάριστο και ασφαλές τριήμερο. Τα παιδιά, ανάλογα με την ηλικία και την ιδιοσυγκρασία τους, έχουν διαφορετικά όρια και ανάγκες. Μπορεί να δείχνουν ενθουσιασμένα στην αρχή της ημέρας, αλλά μια υπερφόρτωση με εξόδους, μετακινήσεις και συνεχείς εντυπώσεις μπορεί να τα οδηγήσει σε εκνευρισμό, υπερένταση ή υπερκόπωση. Αποτέλεσμα, ένα παιδί κουρασμένο, δύσθυμο ή υπερδιεγερμένο, εκείνες ακριβώς τις στιγμές που θα το θέλαμε συνεργάσιμο και με κατανόηση.
Αυτός είναι και ένας λόγος για τον οποίο η μετακίνηση, ιδίως οδικώς, χρειάζεται εκ των προτέρων προετοιμασία και φροντίδα. Δεν περιμένουμε να έρθει το τριήμερο για να μάθει, να συνηθίσει το παιδί το ειδικό κάθισμά του. Αν την «πάτησες», μην τα βάζεις μαζί του. Σου θυμίζω εκείνα τα βιαστικά πρωινά Δευτέρας, που εσύ επέλεξες να κυκλοφορεί ανεξέλεγκτο το «αγριμάκι» σου μέσα στο αυτοκίνητο, επειδή δεν προλάβαινες, ή μάλλον δεν φρόντισες να προλάβεις. Επίσης, μην ξεχνάς ότι οι στάσεις ανά δύο ώρες δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ανάγκη, τόσο για το παιδί όσο και για τον οδηγό. Ο χρόνος της συνεχόμενης οδήγησης μικραίνει όταν η διαδρομή έχει δυσκολίες, όπως στροφές ή μποτιλιάρισμα, όταν δηλαδή υπάρχει μονοτονία χωρίς εναλλαγή εικόνων. Μην προσπαθούμε να το ξεχάσουμε, απλώς επειδή ανυπομονούμε να φτάσουμε. Γιατί, ένα παιδί που κάθεται για ώρες σε ένα κάθισμα χωρίς ευκαιρία να τεντωθεί, να κινηθεί ή να χαλαρώσει, είναι πιο επιρρεπές σε γκρίνια και άρνηση συνεργασίας.
Το «κλειδί» βρίσκεται σε έναν ρεαλιστικό προγραμματισμό. Αυτό δεν σημαίνει να αποκλείσουμε τις δραστηριότητες, αλλά να τις επιλέξουμε με κριτήριο την ηλικία του παιδιού, τη διάρκεια των μετακινήσεων και τα περιθώρια ξεκούρασης. Μια βόλτα στο χωριό, ένα απόγευμα στην παιδική χαρά ή μια σύντομη διαδρομή με ποδήλατο μπορεί να είναι πολύ πιο ουσιαστικά από ένα γεμάτο πρόγραμμα που δεν αφήνει περιθώριο για αυθορμητισμό ή ανάπαυση. Τα παιδιά δεν χρειάζονται συνεχώς καινούρια ερεθίσματα. Χρειάζονται χώρο και χρόνο για να «χωνέψουν» τις εμπειρίες τους, να χαλαρώσουν και να νιώσουν ασφάλεια.
Ένα στοιχείο που συχνά υποτιμάται από τους γονείς είναι η σημασία της συμμετοχής του ίδιου του παιδιού στον σχεδιασμό της ημέρας. Όταν ένα παιδί έχει τη δυνατότητα να επιλέξει ανάμεσα σε δύο ή τρεις προτάσεις, να εκφράσει τι θέλει και να αισθανθεί ότι η γνώμη του μετράει, είναι πολύ πιο πρόθυμο να συνεργαστεί. Έτσι θα αποδεχτεί και εκείνες τις στιγμές που το πρόγραμμα δεν θα είναι «κομμένο και ραμμένο» στα μέτρα του. Η συμμετοχή του στον σχεδιασμό του δίνει αίσθηση ελέγχου και μειώνει την πιθανότητα να αντιδράσει με γκρίνια ή αρνητισμό. Εννοείται ότι αυτό μπορεί να πετύχει, αν το πρόγραμμα της εκδρομής «κλειδώσει» μέρες πριν και όχι την τελευταία στιγμή. Πρέπει να έχει κάτι να προσμένει, να το χτίζει μέσα του με απαντήσεις που θα λάβει από εσάς, ρωτώντας πράγματα, ρεαλιστικά ή μη, ουσιαστικά ή ανούσια για εμάς.
Φυσικά, δεν λείπουν οι στιγμές που το παιδί θέλει να κάνει τα πάντα μέσα σε μία μέρα. Ο ρόλος του γονιού είναι να ρυθμίζει τις προσδοκίες, όχι με φωνές ή απαγορεύσεις που καταστέλλουν τον ενθουσιασμό, αλλά με υπομονή και κατανόηση. Μια σημαντική στιγμή είναι όταν το παιδί εκφράζει ότι βαριέται. Αυτό δεν είναι αποτυχία. Δεν θα μας «απολύσει» επειδή το είπε. Είναι απολύτως φυσιολογικό, καθώς μέσα από αυτή τη βαρεμάρα το παιδί αναπτύσσει τη φαντασία του και βρίσκει μόνο του τρόπους να απασχοληθεί. Να σκαρφαλώσει πάνω σε έναν βράχο που τον έχει βαφτίσει «πειρατικό καράβι», να γίνει πριγκίπισσα ή πρίγκιπας με βασίλειο τις καρέκλες που βρήκε σε μια ταβέρνα. Και όλα αυτά, παρέα με εκείνους τους νέους μικρούς φίλους, που από τη λαχτάρα τους για παιχνίδι ξέχασαν να συστηθούν, κάτι που τελικά δεν έχει και τόση σημασία.
Αγαπητοί αναγνώστες, ένα όμορφο τριήμερο δεν μετριέται σε χιλιόμετρα, σε φωτογραφίες ή σε check in σε πολυτελή καταλύματα. Μετριέται σε χαμογελαστά, «χορτασμένα» βλέμματα, σε λιγότερα λόγια και σχεδόν καθόλου επεξηγήσεις των πάντων, λες και είμαστε κινητή εγκυκλοπαίδεια Larousse. Θυμάμαι, όταν ήμουν μικρός, το ταξίδι με το αυτοκίνητο ήταν ένα μάθημα γεωγραφίας που πάντα το περίμενα με…. εξαιρετική απέχθεια, ευχόμενος να μην αρχίσει ποτέ «Γ.Α.Λ.Α. : Γαλλικός, Αξιός, Λούρος, Αλιάκμονας». Το παιδί χρειάζεται απλώς να είναι μαζί σου. Να νιώθει αυτή την παρουσία. Να νιώσει ότι ακόμη και ένα «τίποτα», όταν το ζείτε παρέα, μπορεί να γίνει το πιο πολύτιμο «κάτι». Λουδίας Βασιλάκη, όχι Λούρος, αχ…
